mianownik
To jest lekarz.
The fixed To jest structure identifies someone or something.
All cases
Case 5 of 7
Narzędnik— Instrumental
Role, company, instrument, and location
Learn how to talk about professions and roles, company, tools, transport, and location with common prepositions.
Case questions
kim?who? / as whom? (person)
czym?with what? / by what means? (thing)
z kim? z czym?with whom? with what?
A magical introduction
The instrumental in three simple situations
Start with a role, company, and an instrument. Ask kim? or czym?, and use z kim? or z czym? when someone or something accompanies you.
Role
Jestem studentem.
I am a student. Who am I?
student → studentem
Company
Idę z mamą.
I am going with my mother. With whom?
mama → mamą
Instrument
Piszę długopisem.
I write with a pen. With what?
długopis → długopisem
What the instrumental does
The instrumental is the fifth Polish case. It names a role, companion, tool, means, or position after selected prepositions. Its meaning is not limited to a physical instrument.
| Example | Case questions | Meaning |
|---|---|---|
| Jestem studentem. | kim? — studentem | Student is my role. |
| Idę z mamą. | z kim? — z mamą | My mother accompanies me. |
| Piszę długopisem. | czym? — długopisem | The pen is the instrument. |
Instrumental singular endings
The core pattern is simple: masculine and neuter usually take -em, while feminine nouns usually take -ą. Learn common stem changes as complete pairs.
Masculine
-em
The most common ending is -em. After some consonants, the stem also changes: lekarz — lekarzem, gość — gościem.
student
student → studentem
brother
brat → bratem
doctor
lekarz → lekarzem
Polish man
Polak → Polakiem
bus
autobus → autobusem
pen
długopis → długopisem
Feminine
-a → -ą
Feminine nouns ending in -a normally take -ą. Pani changes to panią.
mother
mama → mamą
sister
siostra → siostrą
female doctor
lekarka → lekarką
Brazilian woman
Brazylijka → Brazylijką
card
karta → kartą
lady / ma'am
pani → panią
Neuter
-em
In the neuter, -o or -e normally changes to -em. After k and g, use -iem: dziecko — dzieckiem.
child
dziecko → dzieckiem
window
okno → oknem
apartment
mieszkanie → mieszkaniem
sea
morze → morzem
name
imię → imieniem
Profession, role, and nationality
After być, a noun that tells us what someone is by profession, role, or nationality normally takes the instrumental. The fixed identifying structure To jest behaves differently.
Jestem studentem.
I am a student.
Ona jest lekarką.
She is a doctor.
Adam jest Polakiem.
Adam is Polish.
Ewa jest Brazylijką.
Ewa is Brazilian.
Mój brat jest nauczycielem.
My brother is a teacher.
To jest czy jest?
narzędnik
Adam jest lekarzem.
A noun naming a profession, role, or nationality after być takes the instrumental.
mianownik
Adam jest miły.
An adjective used alone after być agrees with the subject and does not change to the instrumental.
narzędnik
Adam jest dobrym lekarzem.
When the adjective describes an instrumental noun, the whole phrase changes.
Common A1-A2 uses
Company
z + narzędnik
When z means with, it takes the instrumental. To mark origin, z takes the genitive: z mamą, but z Polski.
Idę z mamą. · Rozmawiam z bratem. · Mieszkam z rodziną.
Instrument
kim? czym?
The instrument used to perform an action takes the instrumental, normally without a preposition.
Piszę długopisem. · Jem widelcem. · Otwieram kluczem.
Means of transport
czym jadę?
The means of transport appears in the instrumental without z.
Jadę autobusem. · Jadę pociągiem. · Lecę samolotem.
Means and verb government
płacić · interesować się
Some verbs and expressions require the instrumental. Learn them with a complete phrase.
Płacę kartą. · Płacę gotówką. · Interesuję się muzyką.
Verbs learned with the instrumental
| Verb | Example | Meaning |
|---|---|---|
| interesować się | Interesuję się muzyką. | to be interested in |
| zajmować się | Zajmuję się dziećmi. | to take care of / deal with |
| spotykać się z | Spotykam się z koleżanką. | to meet with |
| rozmawiać z | Rozmawiam z nauczycielem. | to talk with |
| bawić się | Dziecko bawi się lalką. | to play with |
Agreement in the whole phrase
Adjectives, possessives, and demonstratives agree with the instrumental noun. Learn the full phrase, not an isolated ending.
Masculine and neuter singular
-ym / -im
dobrym studentem · polskim lekarzem · małym dzieckiem
Feminine singular
-ą
dobrą lekarką · polską kawą · małą dziewczynką
All plural groups
-ymi / -imi
dobrymi studentami · polskimi lekarkami · małymi dziećmi
Possessives
my
moim · moją · moimi
moim bratem · moją mamą · moimi rodzicami
your
twoim · twoją · twoimi
twoim psem · twoją siostrą · twoimi dziećmi
his / its
jego · jego · jego
jego bratem · jego mamą · jego dziećmi
her
jej · jej · jej
jej ojcem · jej koleżanką · jej rodzicami
our
naszym · naszą · naszymi
naszym dzieckiem · naszą rodziną · naszymi znajomymi
your (plural)
waszym · waszą · waszymi
waszym synem · waszą córką · waszymi rodzicami
their
ich · ich · ich
ich bratem · ich siostrą · ich dziećmi
Demonstratives
Masculine and neuter: near
ten / to → tym
z tym studentem · tym dzieckiem
Feminine: near
ta → tą
z tą kobietą
Plural: near
ci / te → tymi
z tymi studentami · kobietami · dziećmi
Masculine and neuter: far
tamten / tamto → tamtym
z tamtym lekarzem · tamtym oknem
Feminine: far
tamta → tamtą
z tamtą nauczycielką
Plural: far
tamci / tamte → tamtymi
z tamtymi osobami
Personal pronouns in the instrumental
The instrumental has one main form for each personal pronoun. With ja, Polish normally uses ze instead of z: ze mną.
| Person | Instrumental | Example |
|---|---|---|
| jaI | mną | Idziesz ze mną? |
| tyyou | tobą | Chcę rozmawiać z tobą. |
| on / onohe / it | nim | Idę z nim. |
| onashe | nią | Spotykam się z nią. |
| mywe | nami | Ona idzie z nami. |
| wyyou (plural) | wami | Chcę jechać z wami. |
| oni / onethey | nimi | Rozmawiam z nimi. |
Instrumental plural
Most plural nouns take -ami. The same rule applies to every gender, but several very common words have irregular forms that must be memorized.
students
studenci → studentami
women
kobiety → kobietami
dogs
psy → psami
windows
okna → oknami
parents
rodzice → rodzicami
children
dzieci → dziećmi
people
ludzie → ludźmi
friends
przyjaciele → przyjaciółmi
money
pieniądze → pieniędzmi
Location with the instrumental
Przed, za, nad, pod, and między take the instrumental when they describe a static position. Learn the preposition and noun as a complete location phrase.
in front of
przed + narzędnik
Samochód stoi przed domem.
behind
za + narzędnik
Ogród jest za domem.
above
nad + narzędnik
Lampa jest nad stołem.
under
pod + narzędnik
Kot jest pod krzesłem.
between
między + narzędnik
Sklep jest między bankiem a apteką.
Common A1-A2 sentences
Listen and repeat the complete phrase. Identify whether the instrumental names a role, companion, tool, means, or location.
Profession, role, and nationality
After być, a noun naming a role takes the instrumental.
- 1.Jestem studentem.I am a student.
- 2.Ona jest lekarką.She is a doctor.
- 3.Adam jest Polakiem.Adam is Polish.
- 4.Ewa jest Brazylijką.Ewa is Brazilian.
- 5.Mój brat jest nauczycielem.My brother is a teacher.
Company and relationships
Z meaning with requires the instrumental.
- 6.Idę z mamą.I am going with my mother.
- 7.Rozmawiam z bratem.I am talking with my brother.
- 8.Mieszkam z rodziną.I live with my family.
- 9.Spotykam się z koleżanką.I am meeting a female friend.
- 10.Bawię się z dzieckiem.I am playing with the child.
Instrument, transport, and interests
The instrument or means normally appears without a preposition.
- 11.Piszę długopisem.I write with a pen.
- 12.Jadę autobusem.I am going by bus.
- 13.Płacę kartą.I pay by card.
- 14.Jem widelcem.I eat with a fork.
- 15.Interesuję się muzyką.I am interested in music.
Plural and location
Notice plural forms and location prepositions.
- 16.Zajmuję się dziećmi.I take care of children.
- 17.Idę z dobrymi przyjaciółmi.I am going with good friends.
- 18.Kot jest pod stołem.The cat is under the table.
- 19.Samochód stoi przed domem.The car is in front of the house.
- 20.Sklep jest między bankiem a apteką.The shop is between the bank and the pharmacy.
Check your understanding
Practice instrumental endings, roles, agreement, pronouns, plural forms, common uses, and location. The translation lets you focus on the Polish form.
0/26 answered0 correct
Singular endings
Choose the correct singular ending.
1/4
Jestem ___. (student)
I am a student.
2/4
On jest ___. (lekarz)
He is a doctor.
3/4
Idę z ___. (mama)
I am going with my mother.
4/4
Bawię się z ___. (dziecko)
I am playing with the child.
Profession and role
Use the instrumental for a profession, role, or nationality after być.
1/3
Anna jest ___. (lekarka)
Anna is a doctor.
2/3
Adam jest ___. (Polak)
Adam is Polish.
3/3
Mój brat jest ___. (dobry nauczyciel)
My brother is a good teacher.
Agreement
Make the whole phrase agree in the instrumental.
1/4
Rozmawiam z ___. (moja siostra)
I am talking with my sister.
2/4
Rozmawiam z ___. (ten student)
I am talking with this student.
3/4
Ona jest ___. (polska nauczycielka)
She is a Polish teacher.
4/4
Bawię się z ___. (małe dziecko)
I am playing with a small child.
Personal pronouns
Choose the correct pronoun after z.
1/4
Idziesz ze ___? (ja)
Are you coming with me?
2/4
Spotykam się z ___. (ona)
I am meeting her.
3/4
Ona mieszka z ___. (my)
She lives with us.
4/4
Rozmawiam z ___. (oni / one)
I am talking with them.
Plural
Use -ami and memorize common irregular plural forms.
1/4
Rozmawiam ze ___. (studenci)
I am talking with students.
2/4
Zajmuję się ___. (dzieci)
I take care of children.
3/4
Idę z ___. (dobrzy przyjaciele)
I am going with good friends.
4/4
Płacę ___. (pieniądze)
I pay with cash.
Instrument, transport, and verbs
Recognize instruments, transport, and verbs that require the instrumental.
1/4
Piszę ___. (długopis)
I write with a pen.
2/4
Jadę ___. (autobus)
I am going by bus.
3/4
Płacę ___. (karta)
I pay by card.
4/4
Interesuję się ___. (muzyka)
I am interested in music.
Location
Complete location phrases with the instrumental.
1/3
Kot jest pod ___. (stół)
The cat is under the table.
2/3
Samochód stoi przed ___. (dom)
The car is in front of the house.
3/3
Sklep jest między ___. (bank, apteka)
The shop is between the bank and the pharmacy.